Turhan Selçuk

BİYOGRAFİ

Modern Türk karikatürünün öncüsü olan ve çağdaş karikatüre kendi üslubunu veren Turhan Selçuk, Muğla'nın Milas ilçesinde doğdu. Adana Erkek Lisesi'nde okurken ilk karikatürleri Türk Sözü gazetesinde çıktı. Kırmızı Beyaz, Şut, Akbaba, Tasvir, Bugün ve Aydede dergilerinde karikatürist olarak çalıştı. İlk kişisel sergisini İstanbul Şehir Galerisi'nde açtı. Kardeşi İlhan Selçuk'la birlikte 1952'de mizah dergisi 41 Buçuk'u çıkardı. Avrupa'yı gezip izlenimlerini Milliyet gazetesinde yayımladı. 1950'lerden itibaren dünya basınında, uluslararası antolojilerde ve dergilerde dönemin büyük ustalarıyla birlikte yer aldı. Güncel olayların, olguların içindeki insana tarih, kültür, sanat ve bilgi birikimiyle yaklaştı. İlhan Selçuk'la 1956 yılında mizah dergisi Dolmuş'u, 1958'de Karikatür'ü yayımladı. İlk kitabı Turhan Selçuk Karikatür Albümü1954'te yayımlandı. 1956'da Uluslararası Bordighera Karikatür Yarışması'nda (İtalya) birincilik ödülü Altın Palmiye'yi kazandı. 1957'de Milliyet gazetesinde Abdülcanbaz'ı çizmeye başladı. 1958 yılında İtalyan mizah dergisi Il Travaso'nun kadrosuna girdi. 140 Karikatür (1959),Turhan 62 (1962), Hiyeroglif (1964), Hal ve Gidiş Sıfır (1969), Söz Çizginin (1979), İnsan Hakları (1995), Önce Çizgi Vardı (2002) adlı karikatür albümleri yayımlandı. Milliyet, Yeni İstanbul, Akşam ve Cumhuriyet gazetelerinde çalıştı. 1969'da Semih Balcıoğlu ve Ferit Öngören'le birlikte Karikatürcüler Derneği'ni kurdu. 12 Mart 1971 askerî darbe döneminde gözaltına alındı. Abdülcanbaz, Dostlar Tiyatrosu ve İstanbul Devlet Tiyatrosu gibi pek çok sanat kurumunda sahnelendi. 1971'de Türkiye Sanatçılar Birliği'nin Halkın Sanatçısı ödülünü alan Selçuk, 1998'de "Devlet Sanatçısı" unvanını reddetti. 1989 yılında Tüyap Kitap Fuarı'nın onur sanatçısı seçildi. 1992 yılında Dışişleri Bakanlığı ve Avrupa Konseyi'nin düzenlediği İnsan Hakları Karikatür Sergisi dünyanın çeşitli kentlerinde sergilendi. 2002'de "Çizgide 60. Yıl Sanat Gecesi: Turhan Selçuk" etkinliği gerçekleştirildi. Yurtiçi ve yurtdışında çok sayıda sergi açtı. Ulusal ve uluslararası pek çok ödül aldı. Atlas, Can Can, Caricature et Caricaturistes, DDT, Die Weltwoche, Il Travaso, Inostrannaya Literatura, Nebelspalter, La Codorniz ve Pardon gibi pek çok uluslararası gazete ve dergide karikatürleri yayımlandı. Tarih, toplum ve dünya üzerine sürekli düşünen Turhan Selçuk'a göre karikatür; aydınlanmanın, aklın ve zekânın sanatıdır. Her dönemde baskıcı erke karşı duran sanatçı, düşüncelerinden ve inançlarından asla ödün vermedi. Kardeşi İlhan Selçuk'un dediği gibi, "Turhan'ın dünyası yaşadığımız gerçek dünyanın eleştirisiyle oluştu. Zaman, artık Turhan'a çalışıyor."

KİTAPLAR

Turhan Selçuk Seçkisi: Siyasetin Göbeği

Turhan Selçuk

DESEN